Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

LĶFSMÖRK

Jįkvęšar hugmyndir um višbrögš og ašgeršir į krepputķmum

---

VERJUM HEIMILI LANDSMANNA – MEŠ HANDAFLI

Ólķkt viš mörg önnur evrópulönd er žaš hefš į Ķslandi aš kaupa frekar en leigja ķbśšarhśsnęši. Žar sem landsmenn eru almennt ekki milljónamęringar žżšir žetta stašlaša skuldsetningu heimilanna. Meš verštryggingu og uppgreišslukostnaši er sķšan heimilum landsmanna haldiš ķ įnauš žvķ engin leiš er aš nį aš borga upp. Į nokkrum įratugum (og sérstaklega meš „frelsun“ bankanna) er bśiš aš gera skuldasöfnun einstaklinga og heimila aš normi. Örfįar bankastofnanir eru įskrifendur aš launum almennings. Žar sem rķkisstjórnin, stjórn sešlabankans og nżlega rķkisvęddir bankar landsins hafa fullan hug į žvķ aš herša sig viš aš kreista skuldara er višbśiš aš fjölskyldur fari aš missa heimili sķn.  Žó aš oft sé sagt aš langt sé į milli ķslendinga er Ķsland alltof lķtiš til žess aš nokkur mašur geti horft upp į žaš eiga sér staš. Almenningur mun stofna hópa sem standa saman um aš verja heimili hvors annars. Engin fjölskylda eša einstaklingur veršur borinn śt sé einbeittur samstöšuhópur til stašar sem varnar fulltrśum aušvaldsins vegar.

 Žetta er kall eftir fólki sem hefur tķma, orku og getu til aš skipuleggja sig fyrir ašra į žennan hįtt. Žaš sem žarf aš gera er aš safna saman nöfnum og sķmanśmerum og setja upp sķmatré fyrir śtköll. Hafa žarf (helst fleiri en eitt) neyšarnśmer og gera žaš ašgengilegt fyrir fólk sem hefur fengiš hótanir um aš vera boriš śt.  Žaš žarf enga leištogahęfileika til žess aš skipuleggja sig į žennan hįtt. Žaš žarf einungis aš hugsa meš hjartanu.

Žaš er sama hvort og hversu mikla órįšsķu fólk hefur gert sig seka um ķ ķmyndašri veislu „góšęrisins.“ Žaš žurfa allir į samstöšu aš halda og allir eiga hana inni žegar sótt veršur aš heimilinu. Heimili er skjól fyrir vešri, vindum og ati samfélagsins, er ekki frķšindi, lśxus eša įunnin réttindi, heldur órjśfanlegur partur af mannlegri tilvist į žeirri eyu sem viš byggjum. Okkar samfélag snżst um gagnkvęma viršingu og gagnkvęma ašstoš en ekki samkeppni.

--

EGGJAKAST ER GÓŠ SKEMMTUN

 

Aš kasta eggjum ķ alžingishśsiš er góš skemmtun. Hvort žaš  er „saurgun“ eins og einn fréttamišill oršaši žaš er umdeilanlegt, en žaš orš er yfirleitt notaš ķ samband viš óviršingu gagnvart skuršgošum og öšrum trśarlegum fyrirbęrum.

Viš męlum samt frekar meš žvķ aš egg séu nżtt til aš baka kökur og dreifa til mótmęlenda. Žaš er uppbyggilegt, fólk kynnist viš kökuboršiš og įttar sig į žvķ aš ķ grunninn erum viš öll ķ žessu saman. Męšrastyrksnefnd žarf lķka į matvęlagjöfum og öllum öšrum stušningi aš halda nś og enn frekar į komandi mįnušum.

--

TIL LÖGREGLUŽJÓNA

Ķslenskt samfélag er lögreglunni afar žakklįtt fyrir aš bregšast skjótt viš neyšarköllum vegna slysa, naušgana og grófs ofbeldis. Viš kunnum vel aš meta žetta žó aš žaš komi ekki alltaf fram. Viš sem mótmęlum vitum öll aš žiš eruš lķka lįglaunastétt og aš bankarnir eru lķka meš įskrift aš ykkar launum. Žiš eruš ekki einkaher neins rįšherra eša rķkisstjórnarinnar og eruš almennt mešvituš um hversu firrtir ęšstu yfirmenn ykkar eru. Žiš kusuš žetta starf sem leiš til aš hjįlpa til ķ samfélaginu. Žessvegna hafiš žiš ekkert erindi aš standa milli fólksins og žeirra forréttindahópa sem eru aš aršręna okkur öll. Viš bišjum ykkur aš óhlżšnast skipunum aš ofan verši ykkur skipaš aš rįšast gegn fólki sem krefst breytinga. Viš bišjum ykkur aš standa hjį eša ganga burt. Viš mótmęlendur ętlum ekki aš beita neinn einstakling ofbeldi. Viš viljum reka smįkóngana burt, ekki hengja žį.

 --

NŚLLSTILLING FJĮRMĮLAKERFISINS

Sį miskunnarlausi hraši sem einkenndi komu kreppunnar yfir landann sżnir okkur m.a. aš peningar eru eitthvaš sem enginn skilur fullkomlega en um leiš er lķf okkar allra gert algerlega hįš sveiflum į veršmęti žeirra. Hefur einhver leitt hugann aš žvķ, aš burtséš frį andlegu og félagslegu valdi žeirra, žį eru peningar ķ raun ekkert nema litrķkir pappķrsmišar og tölur į höršu drifi bankatölva? Žaš er a.m.k. raunin meš ķslensku krónuna erlendis. Žaš žżšir einnig aš allir ašrir gjaldmišlar geta misst merkingu sķna įn žess aš nokkur bein skżring liggi fyrir.

Er žį ekki rįš aš grķpa tękifęriš og nśllstilla hagkerfiš? Leggja nišur bankarekstur ķ žeirri mynd sem stjórnendur žeirra hafa mótaš hann. Strika śt allar skuldir og fólk heldur heimilum sķnum. Ef ekki er eitthvaš aš gert halda bankarnir įfram aš vera undir stjórn og ķ eigu forréttindahópa. Og forréttindahóparnir halda įfram aš rannsaka sjįlfa sig. Žetta er gķfurleg ofureinföldun į flóknu mįli sem fleygt er fram hér, en žetta kerfi liggur sem mara į lķfi okkar allra svo viš hęttum aš lifa og erum aš skrimta. Viš veršum aš henda žvķ śt einhvernveginn til aš lifa af. Viš getum aldrei skapaš hiš fullkomna hagkerfi en viš megum ekki lįta śtvöldum eftir aš hanna žaš eftir eigin höfši.

Varšandi rekstur getur grunnhugmynd af banka eša sparisjóši alveg veriš sett upp įn kśgunar. Žaš er hęgt aš ganga śt frį žeirri hugmynd aš eigir žś meira fé en žś žarft aš nota akkśrat nśna, eša sért aš leggja reglulega fyrir, aš žį getir žś lagt žetta fé innķ sameiginlegan sjóš (og fįir kvittun fyrir - bankabók).  Į mešan žś notar ekki fé žitt geta ašrir haft ašgang aš žvķ meš loforši (ekki einu og sér) um aš greiša žaš til baka įn nokkurra vaxta.  Eitthvaš lįntökugjald žarf žó aš vera žvķ greiša žarf fyrir laun starfsmanna bankans, hśsnęši hans, orkunotkun og innbś, en ekki krónu meira.  Žaš į undir engum kringumstęšum aš vera tekjuafgangur af rekstri banka hvaš žį aršur žar sem žaš flokkast undir hreina fjįrkśgun eša hreinlega rįn.  Ef žaš kemur upp aš afgangur er af rekstri bankans eša sjóšsins į aš skila žeim peningum til allra višskiptavina, jafnt sparifjįreigenda sem og lękkun skulda žeirra sem ekkert annaš eiga en žęr.

Į žennan hįtt gętu bankar veitt raunverulega félagslega žjónustu en ekki veriš hagnašarapparöt fyrir einstaklinga sem žegar hafa of mikiš milli handanna.

--

NŚLLSTILLING LŻŠRĘŠISINS

Um leiš žarf aš nśllstilla lżšręšiš. Fulltrśalżšręšiš eins og žaš er oršiš ķ dag, bżšur upp į aš fulltrśarnir myndi forréttindahóp. Žannig žrķfst spillingin ķ samvinnu viš žann forréttindahóp sem hefur mest ķtök ķ hagkerfinu. Viš veršum žvķ aš śtrżma fulltrśalżšręšinu. Ef viš įkvešum aš halda viš einhverju formi žess verša aš vera skżrar og haršar reglur um framkvęmdavald og tķma hvers manns ķ hverri stöšu og aš fulltrśa sé alltaf hęgt aš afturkalla. Aš vera fulltrśi fólksins VERŠUR aš vera erfitt og krefjandi starf vegna žess harša ašhalds sem fólkiš ŽARF aš veita.

Til aš nśllstilla lżšręšiš dugir kannski aš hętta aš taka žįtt ķ žvķ, snišganga žaš af algjöru tillitsleysi og stofna ķ stašinn žorpa- og hverfishópa sem hittast reglulega og leita leiša til sameiginlegra lausna į sameiginlegum mįlum. Žannig fundir geta ķ fyrstu litiš śt fyrir aš vera afar žreytandi og leišinlegir. En einmitt nś er raunveruleg žörf fyrir svona fundi og sś žörf mun aukast eftir žvķ sem stjórnarkreppan versnar. Raunverulegt lżšręši ER og veršur alltaf tķmafrekt mįlavafstur žvķ viš erum öll svo fallega ólķk. Muniš aš ķbśafundir eru til žess geršir aš finna lausnir, og žess vegna er ekki hęgt aš męta į žį hugsandi mįlin einungis śt frį eigin egói. Sį hugsunarhįttur skapaši jś kreppuna. Vinnum aš sameiginlegum lausnum og upplżstu samžykki (consensus) ķ stašinn fyrir flokks- og fulltrśalżšręši. Öll okkar naušsynlegu grunnkerfi geta haldiš įfram aš rślla žvķ fólkiš sem t.d. vinnur viš vatnsveitur og ruslhiršu męta aušvitaš lķka į hverfisfundina.

Ef viš losum okkur ekki viš stjórnmįlaflokkana ķ heilu lagi gerum viš samt žį kröfu aš enginn sem tilheyrir stjórnmįlaflokki geti oršiš partur af framkvęmdavaldinu; aš haldnar séu ašskildar kosningar til žings annars vegar og rķkisstjórnar hins vegar. Žetta eru algjörar lįgmarkskröfur. Einnig ęttum viš aš stöšva framapotiš sem fylgir kosningunum. Auglżsingar į sķšum dagblaša, sjónvarpsskjįm og veggspjöldum gera ekkert nema aš brengla og skemma raunverulega mynd af žeim sem bjóša sig fram. Viš ęttum aš kjósa fólk og mįlefni ķ staš andlita og flokka.

--

SAMSTAŠA FÓLKSINS ER NĮTTŚRUAFL

Laugardagurinn 8. Nóvember 2008 mun vonandi lķša fólki seint śr minni. Į vikulegum mótmęlafundi į Austurvelli klifraši ungur anarkisti upp į Alžingishśsiš og flaggaši žar fįna Bónus verslananna. Skilabošin voru einföld: RĶKISSTJÓRNIN ER ÓDŻRT SVĶN! og višstaddir tóku undir meš fagnašarlįtum.

 

Stór hópur fólks sem įšur hafši haldiš sig į Austurvelli umkringdi nś Alžingishśsiš, fįnamanninum svokallaša til stušnings. Fólk virtist įnęgt meš žessa įgętu tilbreytingu frį ręšuhöldum og skiltaburši. En af žvķ aš fįnamašurinn var snišugur og įkvaš aš nota sér mįtt beinna ašgerša til aš draga upp sannleikann um yfirvöld og ešli žeirra, įkvaš lögreglan aušvitaš aš stöšva leikinn og handtaka manninn.

En ólķkt žvķ sem viš höfum mįtt venjast įkvaš fólkiš sem statt var į mótmęlunum aš standa fullkomlega meš fįnamanninum og koma ķ veg fyrir handtöku hans. Fólk sem hvorki žekkti manninn né vissi hver hann var, įkvaš aš stķga śt fyrir lagaramma yfirvalda og berjast gegn ašgeršum lögreglunnar.

Fįnamašurinn komst hjį handtöku meš ašstoš fjöldans, kom sér undan og slapp viš žį leišinlegu og nišurlęgjandi mešferš aš vera handjįrnašur, hent inn ķ lögreglubķl og keyršur upp į stöš til yfirheyrslu. Lögreglan įtti engan möguleika žvķ samstaša fólks og vilji til aš koma ķ veg fyrir handtökuna var miklu sterkari. Žannig sannašist mįttur samstöšunnar.

- Samfélag byggt į samstöšu -

Viš žurfum aš byggja upp nżtt og betra samfélag žar sem žarfir fólks vega žyngra en gręšgi og valdafķkn, žar sem framapot er upprętt og valdnķšsla er markvisst barin tilbaka. Og til žess aš betra samfélag verši einhvern tķma aš veruleika žurfum viš aš berjast fyrir žvķ – gegn žeim sem vilja fyrir žvķ spilla. Grundvallarforsenda žess aš mótspyrnan sé öflug og įrangursrķk og aš hjól samfélagsins snśist, er samstaša. Ķ pżramķdalögušu skipulagi traška yfirgnęfandi og sterkir einstaklingar į žeim sem hafa sig ekki ķ frammi og żta žannig undir aš fyrst og fremst vilji žeirra spilltu sé framkvęmdur. Lįrrétt skipulag krefst žess hins vegar aš fólk hlusti į hvort annaš og taki įkvaršnir meš hagsmuni hvers og eins aš leišarljósi.

Almennt kżs fólk aš starfa og skipuleggja eftir lįréttu fyrirkomulagi, ž.e. aš rödd hvers og eins hafi sama vęgi. Fjölskyldur og vinahópar blómstra best žegar ekkert valdabrölt į sér staš, fólk talar saman og įkvaršanir er teknar ķ sameiningu. Žaš ętti lķka aš eiga viš um vinnustaši og ķbśahverfi – allt frį smęstu til stęrstu žįtta samfélagsins. Žaš er hiš eina raunverulega lżšręši og eina raunverulega frelsi.

- Tökum stjórn į eigin lķfi og samfélagi -

Samstašan ķ kringum Alžingishśsiš 8. Nóvember var vonandi bara byrjunin. Nś žurfum viš aš auka samstöšuna og efla - fęra hana yfir į alla žętti samfélagsins og henda yfirvöldum ķ rusliš. Tökum stjórn į eigin lķfi og samfélagi!

--

Aš žessum textum er enginn réttur įskilinn. Fólk er hvatt til aš taka upp žęr hugmyndir sem koma fram hérna, žróa lengra, dreifa sem vķšast og gera žęr virkar ķ sķnu lķfi.

Ritstjóri Lķfsmarka er Siguršur Haršarson. Fyrir ašsent efni til birtingar eša įbendingar um efnistök ķ nęstu śtgįfum skrifiš til andspyrna@gmail.com eša Pósthólf 35, 101 Reykjavķk. Ritstjóri įkvešur hvaš veršur birt. Athugiš aš afar aušvelt er aš mišla hugmyndum sķnum į žennan hįtt og žaš ęttu fleiri aš gera (frekar en aš blogga endalaust).

 

 

Til baka í greinar