Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

 

slenskt ml (og allt sem af v leiir) nota n leyfis hfunda. Enginn rttur skilinn. Alla hluta essarar bkar m endurprenta og flytja hvaa formi sem er og me hvaa afer sem er, munnlega ea af pappr, srlega ef a tekur til ljsritunar kostna einhvers strs fyrirtkis sem sr einskis ills von. Arar aferir sem mlt er me er upplestur lglegu tvarpi, endurprentun blum og tmaritum sem ekkja ekki til essarar bkar og svo m alveg kvitta undir etta og gefa t undir eigin nafni. Srhverri krfu um a einhverju bkinni hafi veri stoli, s rumeiandi ea hvetji til lglegra athafna, landrs og eira o.s.frv., skal beina til ingmanna vikomandi og auvita er etta gefi t einungis sem skemmtiefni. 
 

 

AVRUN

 

essi bk mun ekki bjarga lfi nu! 

  sustu ratugum hefur sprotti upp blmstrandi inaur kringum ngt flk. Hann stendur saman af athafnamnnum sem hagnast v a selja flki vru sem skilgreinir eymd ess og tmlar hana. annig finnur markaurinn jafnvel vinum snum sta. Bi inainum sjlfum og ngjunni sem er grunnur hans, er haldi vi um lei og barist er gegn hvorutveggja, hjlunum er haldi gangandi me v a selja meira. Rtt eins og rum ttum tilverunnar er lngun flks til a eitthva raunverulegt eigi sr sta, strt inn neytendamarkainn. annig er mguleikum og hfileikum flks tt til hliar og v strt til a kaupa byltingarkenndar vrur.

  essi bk gti veri hluti af v ferli. Um lei og vi vonumst til a nota okkar framleislu til a selja byltingu, getur veri a vi sum bara a nota byltingu til a selja okkar vru.* Jafnvel einlgustu fyrirtlanir geta ekki bgt essari httu burt. En vi hfum lagt tgfu essarar bkar v okkur fannst, fyrir utan nnur verkefni okkar sem eru kannski eitthva minna berandi, a gti a veri ess viri a reyna essa tilraun einu sinni enn; sj til hvort a hgt er a skapa vru sem gefur meira en hn tekur.

  Ef a essi bk a hafa einhverja mguleika a n v markmii getur lesandinn ekki nlgast hana hlutlausan htt ea tlast til a hn geri a fyrir sig sem arf a gera. Lesandinn arft a lta hana sem verkfri og ekkert umfram a. essi bk mun ekki bjarga lfi nu, vinur minn, a er itt verk. 

*egar upp er stai , eins og samflag manna er dag, getur a sem ekki er til slu alveg eins ekki veri til a er nrri mgulegt a lta sr detta nokku anna hug vi vermtan hlut en a markassetja hann. 
 
 

-----
 
 

Einbeittu r a hvernig tilveran stasetur ig. Enginn getur logi neinu a r hva a varar.  

Hversu margar klukkustundir hverjum degi situr vi sjnvarpsskj? En tlvuskj? En bakvi blru? Hversu margar stundir dag ertu bakvi gler?  

Hverju er gleri a halda fr r? 

Hversu miki af tilverunni kemur til n af skj? Er jafnspennandi a horfa hluti eins og a gera ? Hefur tma til a gera alla hluti sem ig langar til a gera? Hefuru rek til ess? 

Hva sefuru lengi? Hvaa hrif hefur stlu tmasetning heimsins ig? Hn er hnnu til a samrma ferir milljna einstaklinga auk n. Hversu langt lur yfirleitt milli ess a athugar hva klukkan er? Hva er a sem stjrnar mntunum num?  

Mundu a etta eru mnturnar sem raast saman lf itt.  

Geturu verlagt fallegan dag egar fuglarnir syngja og flk rltir um? Hversu margar krnur klukkutmann kostar a f ig til a hanga inni vi a selja hluti og pota lyklabor? Hva kemur inn hlut fyrir ennan dag r lfi nu? 

Hvaa hrif hefur a ig a vera mannfjlda? Finnuru hvernig blokkerar vibrg n vi rum manneskjum? 

Hver eldar ofan ig? Borar einhvern tmann n ess a anna flk s me r? Boraru stundum standandi? Hva veistu um a sem tur og hvaan a kemur? Eru r upplsingar sannfrandi? 

Hva er a sem vinnusparandi agerir taka fr flki? Hva me hugsanasparandi agerir? Hvaa hrif hafa framleinikrfur ig.samkvmt eim liggur vermti framleislunni frekar en ferlinu og framtinni en ekki ntinni sem styttist um v okkur liggur svo , en vitum vi hvert vi erum a fara? 

Erum vi a spara tma? Spara fyrir hvern? 

Hvernig tilfinning er a a fara milli staa eftir kvenum brautum, lyftum, strtisvgnum, lestum, hrabrautum og gangbrautum? Hvaa hrif hefur a ig a lf itt s skipulagt, sett skorur og plana?  

Hversu langt nr ferafrelsi itt.frelsi itt til a fara um og kanna kunnugar slir? 

Hefur biin hrif ig? A ba r, ba umfer, ba eftir mat, ba eftir strt, ba eftir a klsetti losni og lra a hafa hemil r. 

Er erfitt a hafa alltaf hemil sr? Hafa hemil kynhvt sinni, sl henni frest ea afneita henni. etta byrjar barnsku og er hami samfara llu ru sem r br og gefur til kynna a villta eli sem gerir ig a flaga drarkinu. 

Er ngjan httuleg?

Getur httan veri gefandi? 

arftu nokku a sj himininn (eru stjrnur himinsins enn snilegar)? arftu a hafa fyrir augunum vatn, gras, laufskr, dr ea anna sem glitrar, geislar og iar? 

Hversu miki af tilverunni kemur beint til n af skj? 

Finnst r heillandi a horfa sjlfan ig og vinahpinn af myndbandi eins og mynd n s raunverulegri en veruleikinn? 

Ef ger vri kvikmynd um lf itt myndi einhver nenna a horfa hana? Hvernig lur r astum sem rngva r til a hafast ekki a? verur fyrir stugri rs tknrnna samskipta lei inni gegnum skg af tknum  hlj, mynd, texti, skilti, tlva, myndband, tvarp, vlrnar raddir  - hverju er veri a rngva upp ig? Hversu oft dag gjaru augunum smann inn? 

Finnst r stundum eins og ig vanti einsemd, gn og vangaveltur? Manstu eftir hvernig er a hugsa t af fyrir sig sta ess a bregast vi reiti? Er erfitt a lta undan? 

Er a kannski a eina sem er banna? 

Hvert geturu fari til a upplifa gn og einsemd? Tra gn sta skerandi hvaaekki einmanaleika heldur gilega einsemd. Hversu oft hefuru staldra vi og spurt sjlfan ig svona spurninga? Stenduru sjlfan ig a tknrnu ofbeldi? Ertu stundum svo einmana a or f ekki lst? 

Finnst r stundum eins og srt tilbinn a htta a lta a stjrn? 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Athugi: Ori bylting sem ofan er nota essum sum kaldhnum barnaskap, getur hinum mevitaa lesanda fundist annahvort hlgilegt ea frhrindandi, jafn sannfrur og hann er um a virk andstaa vi einhfni daglega lfsins s mguleg og v ekki ess viri a velta henni fyrir sr. gti lesandi, vi viljum bija ig a leggja vantr na til hliar ngu lengi til a a.m.k. velta fyrir r hvort a annig hlutur vri ess viri, vri hann mgulegur og san, a gangir lengra, ngu langt til a ttir ig v a essi vantr n er ekkert anna en rvnting. 
 
 
 
 

Hvernig nota skal essa bk. 

Mikilvgt er a a komi fram a essi bk er ekki sett upp til a nota eins og venjulega bk. sta ess a lesa hana fr upphafi til enda og vega og meta innihaldi um lei (ea jafnvel kvea a taka inn hugmyndir hennar snnum neytendastl) ur en hn er sett upp hillu eins og hver annar dauur hlutur, vonumst vi til a hn s notu sem tki til a ekki einungis velta fyrir sr heiminum heldur einnig a breyta honum. essi bk er sett saman r hugmyndum og myndum sem var stoli og alagaar markmium hfunda. au skammast sn ekkert og vonast til a lesandinn geri hi sama vi innihald hennar. a arf ekki einusinni a lesa hana heild ef einhvern langar ekki til ess, a getur hvort sem er veri of mikil endurtekning v. En endilega og llum bnum m nota myndirnar fyrir hva sem er, setja textabrot inn sn eigin skrif, tlka hugmyndir upp ntt og gera r a snum eigin eins og a skila greinunum sem ritgerum flagsfri ef einhvern langar a vera a skila einhverju inn anna bor.

  Hva varar innihaldi sjlft beinist a mestmegnis a gagnrni a skipulag sem hr hefur veri komi ft, lesandann er treyst til a sj um afganginn. Gagnvart hverjum og einum er himnarki til msum tgfum, helvti erfum vi ll saman. essari bk er tla a hjlpa flki a skilgreina ennan heim og hluta hann sundur. Hva sem byggt er stainn er undir lesendum komi a bent s nokkrar almennar leiir sem hgt er a byrja . anga til muni a eyileggingarhvtin er skapandi ga skemmtun. 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

GNGUM LENGRA! 

                              I.       Elilegt?

 

  egar mannkynssagan er skou m m.a. sj a mannlfi fer fram vi allt arar astur og allt rum ferlum n en fyrir tv hundru rum. v er mgulegt a fullyra a einhver kveinn lfsstll s venjulegur eim skilningi a hann hafi rast margar kynslir. Lfsstll ungs flks vesturlndum ntmans er engan htt lkur v sem fyrirrennarar eirra voru bnar undir gegnum nttruval og run rs tmans.

Margir samrma lf sitt kvenum stlum og lta tfr v sig sjlf sem venjuleg. a er kvein hughreysting v, fyrir einstakling, a vera innan um ara sem hega sr eins og lta skikka sig til a fylgja smu rtnum og mynstrum, v a tir undir tilfinningu a vera rttri lei. Ef maur er a taka svipaar kvaranir og mia lf sitt vi smu vimi og einhver kveinn fjldi flks lur manni frekar eins og essar kvaranir og essi vimi hljti a vera au rttu.

En s stareynd a fullt af flki lifir og hegar sr kveinn mta gerir a engan htt lklegra a s lfsstll fri eim mesta hamingju. ar a auki er lfsstll almennings (ef esshttar fyrirbri er yfirhfu til) Evrpu og Amerku, ekki tilkominn tfr mevituu vali, heldur er um a kenna tknilegu og menningarlegu umrti. Um lei og flki sem heima Evrpu, Bandarkjunum og llum heiminum ttar sig v a a er ekkert endilega venjulegt vi lf eirra, geta au spurt sig mikilvgustu spurningar aldarinnar:  

Eru til arar leiir til a hugsa, lifa og hega sr sem gtu veri meira spennandi og fullngjandi en hvernig vi hugsum, lifum og hegum okkur dag? 

II. Umbreyting. 

  Hafi s ekking sem safnast hefur vestrnni menningu upp eitthva srstakt a bja, er a ttun v hversu mikla mguleika mannlfi bur upp. a sagnfringar, flagsfringar og mannfringar hafi lti msa vitleysu t r sr geta eir snt fram hversu mismunandi hugmyndir manneskjur hafa um sig sjlf og hvernig r hafa lifa teljandi lkum samflgum, me lkum siaboum, lkum tengslum sn milli og vi heiminn. a arf ekki anna en lti feralag til a sj etta svo fremi a Coca-Cola hafi ekki veri komi stainn lngu undan.

  essvegna er ekki anna hgt en a hrista hausinn egar einhver bendir eli mannsins til a afsaka hvernig hann ea hn gefst upp fyrir v sem kalla hefur veri forlg. Manneskjur og gulker deila forferum annig s og fyrst a a eru umhverfisastur sem geru essi fjarskyldu frndsystkin svona gfurlega lk, hversu miki er mgulegt me v a breyta sjlfum sr og samskiptum snum vi umheiminn lti eitt? Ef eitthva vantar tilveruna (eins og flestir munu viurkenna) og flk lifir vi sorg og tmleika a hafi va leita a hamingjunni, liggur fyrir a einhverju arf a breyta. Samkvmt gmlu ortaki verur maur fyrst a breyta sjlfum sr vilji maur breyta heiminum en a er aeins hlfur sannleikurinn.

  Mannkyn hefur uppgtva a umhverfinu er hgt a umbreyta algerlega og hefur lagt sig eftir v af hrku. S staur sem lesandinn er nna var allt ruvsi fyrir hundra rum, hva fyrir tv sund rum og essar breytingar eru allar af mannavldum. Maurinn hefur algerlega umbreytt heiminum nokkrum sustu rhundruum og um lei breytt lfi hverrar einustu plntu- og drategundar, srstaklega sinnar eigin. a sem vantar er a lagt s essar breytingar (ea ekki) vegna a flk arfnist eirra ea langi r, v r eru mrgum tilfellum tilkomnar vegna trar eitthva allt anna en lfsgi.

  Um lei og kominn er skilningur etta vihorf geta bi einstaklingar og samflg eirra skapa sr n forlg. sta ess a vera leiksoppar afla sem virast utan seilingar manna er hgt a lra af v a kynnast sjlfum sr um lei og breytt er um umhverfi. annig verur lfi a fer sem leiir flk t r heiminum eins og a ekkir hann og tfyrir sjndeildarhringa sem tilheyra hversdagsleikanum. Venjulegt flk breytist mestu listamenn allra tma egar a leggur a skapa og endurskapa sig sjlft og a vera a sjlft.

  Til a nlgast ann sta tilverunni verur flk a lra a lifa saman og vinna saman, annig sr flk hva tengir a saman og a lrir a lifa tfr v. S a ekki mgulegt getur enginn upplifa endalausu mguleika sem heimurinn br yfir, v heimurinn er samsettur r llum sem lifa og allir lifa honum um lei og hann skapar alla menn.

  Anna sem vantar er a flk ekki eigin langanir. Hva mannskepnan rir er erfitt a festa hnd . Ef tlunin er a skapa sr forlg me v a elta uppi langanir snar og umbreyta eim, verur fyrst a uppgtva r og finna leiir til a lta r ljsi. Til ess verur reynsluheimurinn aldrei of str ea vintramennskan ngu mikil. a ir a au sem reisa ennan nja heim vera a vera bi gjafmildari og grugri en au sem undan komu, gjafmildari gagnvart hvort ru og grugri gagnvart lfinu. 

III. tpa 

  Spurningin sem brennur egar vrum lesandans er hvort a etta su n ekki draumrar?

J, auvita. a er einmitt a sem allir ttast hva mest -  a allir draumar flks, allar r brjluu hugmyndir sem flk fr og allar essar framkvmanlegu rmantsku draumsnir sem flk gengur me, geti ori a veruleika og a heimurinn geti uppfyllt skir allra. Flk eyir lfinu vi a gera allt sem eirra valdi stendur til a tiloka ann mguleika. a hamrar eigin ryggi, gengur fyrirfram fr eigin framtaki, gerir lti r st sinni og gefur sjlft sig upp btinn meira a segja ur en umheimurinn fr tkifri til ess.v ekkert vegur yngra herum nokkurs manns en s mguleiki a a sem hann rir s mgulegt. S etta satt eru til hlutir essu lfi sem eru ess viri a berjast fyrir. a er ekkert srara en a tapa egar til svo mikils er a vinna svo a flk gerir hva a getur til a forast a reyna.

  S nokkur minnsti mguleiki a a sem hjarta rir geti ori a veruleika, er auvita ekkert vit ru en a skella sr barttuna af llu afli og taka snsinn a tapa. rvnting og tmhyggja virast samt ruggari kostir og flk snir heiminum vonleysi sitt sem afskun fyrir a hafa ekki einusinni reynt. Flk stendur v sta, jafn ruggt og lk kistuen samt er essi skelfilegi mguleiki til staar.

  essi heimur mun aldrei alagast rfum flks fullkomlega, flk mun alltaf deyja of ungt, fullkomin starsambnd munu fram fara klessu, vintri munu enda me skpum og fallegar minningar glatast. En a er samt srast hvernig fli er fr essum hjkvmilega sannleik inn fam miklu hrilegri hluta. M vera a a s satt a einstaklingar dmist til einsemdar heimi sem finnst flk ekki koma honum vi, en a arf samt ekki a vera nein breytanleg stareynd a mean sumt flk sveltur eru arir a fleygja mat. a arf ekki a vera neinn sannleikur v a menn og konur eyi lfi snu vinnu vi a sinna innantmri grgi rfrra rkra manna, bara til a lifa af. a arf ekki a vera annig a flk ori aldrei a segja hvort ru hva a langar a gera, a deila me rum einlgni og nota hfileika sna og tkifri til a gera lfi brilegra og fallegra. etta er harmleikur sem arf ekki a eiga sr sta, heimskulegur, aumkunarverur og tilgangslaus. a er ekki einusinni hgt a kalla a draumra a vilja binda enda svona skrpaleiki.

  Ef flk gti fengi sig til a tra v a a s sigrandi og geti gert hva sem a vill, verur mun frra framkvmanlegt. a arf ekki a tra hi mgulega. a arf a hafa hugrekki til a horfast augu vi ann skelfilega mguleika a lf flks veri virkilega eirra eigin hndum og a hega sr samrmi vi a. Flk ekki a stta sig vi a eymdarstand sem forlgin og mannseli hafa rngva upp a, heldur spyrna mti og hrista a af sr. a er ekkert hrikalegra og ekkert frnlegra en a lifa langa vi innan seilingar fr himnarki n ess a teygja sig nokkurn tmann eftir v. 

Til baka í greinar