Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

Framleisla er afrakstur agera

eftir Jeanette Winterson 

  Lf flks snst um hluti. Efnislegar eigur og yfirr yfir hlutum rum en v sjlfu er mlikvarinn sem flk notar eigi viri. Velgengni flks lfinu er metin t fr framleini ess ea getu ess til a skapa hluti og safna eim. Flagskerfi snst umfram allt um framleislu og neyslu efnislegra hluta. Flk kveur sjlfu sr lf t fr hlutum. Jafnvel egar a metur hversu langt a hefur n, gerir framtartlanir ea metur flagslega stu sna, talar a um hlutiea bara allt anna en um hvernig v lur. Fullyrt er a tilgangurinn helgi meali og annig vera afleiingar gjra flks mikilvgari en lfsleiin sjlf.

  En framleisla er afrakstur athafna. Framleislan er a sem eftir stendur egar ryki sest og plsinn hgir sr, vi dagslok, egar kistan er borin til grafar. Flk er hinsvegar ekki til rykinu. Flki er ninu, athfnunum, upplifuninni. sama htt og flk reynir vi dauleikann me v a flja inn heim af tilreiddum lflausum myndum, br a sr til fjarlg me v a hugsa t fr afleiingum gjra sinna frekar en reynslunni. hyggjur af v hvort a maur s alvru a njta sn og hvernig manni li augnablikinu flkja mlin. Auveldara er a einbeita sr a tkomunni sem afrakstri lfsins, hn skilst betur og ltur betur a stjrn.

Auvita er hver vinnandi einstaklingur vanur a huga frekar a tkomunni en aferinni. Tminn og orkan fer mestmegnis vinnu sem a llum lkindum uppfyllir enga af draumum vikomandi. Hann hlakkar til tborgunardagsins hver mnaamt  v hann tlast til ess a upphin setji tilgang tilveruna. n tborgunarinnar fyndist honum vinnan tmasun. Lfi vri brilegt ef hann horfi ekki tkomu sem rttltingu starfsins. Hvernig fri ef hann vri stugt a hugsa um hvernig sr lii ea hvort etta vri gaman, potandi vrum poka? ar sem upplifunin af daglega lfinu er leiindi og reyta verur hann a einbeita sr a nstu helgi, nsta fri ea tilhugsuninni um hvenr hann kemst nst barrp, til ess eins a fara ekki yfir um. Launarllinn yfirfrir ennan hugsunarhtt ara tti lfs sns og metur allt sem hann getur gert t fr v hvort eitthva s upp r v a hafa, rtt eins og hann metur starfi t fr laununum.

  annig hefur ntminn nnast tapa allri merkingu fyrir ntmamanninn. Allt sitt lf er hann a leggja drg a framtinni. Hann fer skla til a n kveinni gru, sta ess a njta ess a lra. Hann velur sr starf t fr flagslegu gildi ess, peningum og ryggi frekar en a huga a starfsngju. Hann sparar til a kaupa strt og eiga fyrir feralagi frinu, frekar en a reyna a kaupa sr lei til frelsis fr launarldmnum. egar ntmamaurinn upplifir sterka hamingjutilfinningu me annari manneskju reynir hann a frysta stund og breyta vivarandi stand (samning) me v a giftast vikomandi. Tr ntmamannsins skipar honum a lta gott af sr leia og hi kristna gabl tlast til a vera vel launa fyrir verk sn en ekki vegna ess hversu ngjulegt s a hjlpa rum. Hi aristkratska tillitsleysi um afleiingarnar ea hfileikinn til a framkvma vegna framkvmdarinnar sjlfrar, sem allar hetjur ba yfir, er ntmamanninum fjarlgt fyrirbri. Mealjninn upplifir ryggi aukalfeyrissparnainum og yfirdrttarheimildinni og dettur aldrei hug a grpa tkifri og hefja leitina a raunverulegu frelsi. Of oft lendir flk a skipta t ntmanum fyrir framtina, ea upplifun fyrir minjagripi. Flk sankar a sr hlutum, verlaunagripum, kssum af gmlu dti og gmlum brfum eins og hgt s a safna a sr lfinu, stilla v upp og frysta ar til sar ...hvenr er a? Lfi er hr og n, streymir eins og strfljt og verur ekki stva n ess a tfrar ess leysist upp. v meiru sem safna er af lfinu, v minna hefur flk til a lta sig vaa t .

  Raunar eru verstu safnararnir rttklingar og listaflk. Allt of oft mia byltingarsinnarnir hugsanir snar og athafnir t fr byltingunni sem koma skal sta ess a einbeita sr a v a bylta ntmanum. Flk er svo vant v a hugsa framleislugrnum a jafnvel egar a reynir a breyta lfinu eitthva hvetjandi og spennandi, situr a uppi me a mia tk sn vi einhvern tmapunkt framtinni. Rtt eins og verkstjri verksmiju hefur a meiri hyggjur af framleininni (hversu margir nliar btist hpinn og hvernig gangi a afla mlstanum fylgis) en hvernig eim sjlfum og flkinu kring lur og hvernig a lifir. Listaflk er srlega slmt a essu leyti v  kllun eirra byggir sjlfu sr a skapa eitthva me raunverulega upplifun sem hrefni. Hvernig listaflk tjir tilfinningar snar og reynslu formum og myndum ber sr eitthva af r kaptalistans til a ra yfir rum v tjning tilfinninga og upplifana, jafn einstakar og reifanlegar og r eru, byggja alltaf ofureinfldunum. Ekki er ng fyrir listakonuna a upplifa bara og umvefja lfi eins og a kemur fyrir, heldur tur hn upp lf sitt nafni framabrautarinnar, skapar framleinilnu utan vi sjlfa sig og lagar ar a auki gjarnan lf sitt framabrautinni. Enn verra er a mgulega ttar hn sig v a hn getur ekki lengur noti sta undir morgunsl uppi hsaki n ess a sj fyrir sr hversu vel etta mun koma t nju bkinni sinni.

  Afraksturinn er svo sannarlega hluti af heilbrigri og nausynlegri starfsemi slar og lkama og lfi flks er listin lei til a setja tilfinningu aftur t heiminn egar hjarta er vi a springa. Flk verur hins vegar a setja lf og upplifun fyrsta sti. a verur a koma til mts vi heiminn jafn ferskt og saklaust og a var sem brn, n ess a tla a skipuleggja, skilgreina, ofureinfalda ea ta upp allt sem lf ess byggist . Ef ekki missir a af llu v mikilvgasta, llu sem v finnst fallegast og liggur mest og leitar stainn uppi hluti sem hgt er a pressa saman og sja niur. myndunarafli tti fyrst og fremst a ntast til a umbreyta raunveruleika hins daglega lfs en ekki til a skapa tknrnar myndir ess.

  Hversu margar spennandi skldsgur er hgt a skrifa um lf eins og flest flk lifir dag? Flk tti a gera lfi a list sinni, sta ess a leitast vi a ba til list r lfi snu. Flk tti a htta a vera hluti af sgunni (merkileg essi rhyggja um a skilja eitthva eftir sig) og taka til vi a lifa. a vri raunveruleg bylting.

 

Til baka í greinar