Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

Snemma 17. ld

MAGAKONUNGAR HAFSINS

Snemma 17. ld var hafnarborgin Sal vi strendur Marokk athvarf sjrningja hvaanva a r heiminum. Seinna raist hn frjlst, frum-anarkistarki, sem laai m.a. a sr ftka tlaga fr Evrpu sem komu hrnnum til a byrja ntt lf sem sjrningjar og herjuu verslunarskip fr fyrrum heimkynnum snum. meal essara evrpsku furlandssvikara var hinn ttalegi Kapteinn Bellamy. Veiilendur hans var Gbraltarsund, ar sem ll skip me lglegar vrur skiptu um sjlei um lei og nafn hans var nefnt, en oftast of seint. Skipstjri eins eirra skipa sem Bellamy ni, mtti sitja undir eftirfarandi ru fr honum eftir a hafa neita a ganga li me sjrningjunum:

Mr finnst leitt a eir vilji ekki lta ig f dallinn inn aftur, v g hef andstygg a gera einhverjum miska hafi g engan hag af v. Til helvtis me dallinn, vi verum a skkva honum, hann kmi r a gagni. En ertu lvs hvolpur og a eru einnig allir eir sem lta lgum sem rkir menn hafa komi til a verja eigi skinn. essir huglausu hvolpar hafa engan kjark til a verja sjlfir a sem eir nu me svikum. Fjandinn hiri brgttu rjta og ykkur sem jna eim, sljgandi ngulhausa me hjarta brkunum. eir rgja okkur, essir orparar, egar munurinn er s einn, a eir eru varir af lgunum egar eir rna ftku, etta er satt, og vi rnum og ruplum rku varir af okkar eigin hugrekki. Viltu ekki ganga li me okkur, frekar en a snkja vinnu hj essum bfum?

egar skipstjrinn svarai a samviska hans gti ekki leyft honum a brjta lg gus og manna, hlt sjrninginn fram:

ert blvaur samviskuorpari, g er frjls prins, og g hef jafn mikinn rtt a lsa yfir stri gegn heiminum og s sem hefur hundra skip og hundra sund manna her, etta er a sem samviska mn segir mr, en a ir ekkert a rfast vi svona kjkrandi hvolpa sem leyfa yfirmnnum a sparka sr um ilfari egar eim knast.



1814

PERCY SHELLEY OG MARY GODWIN HLAUPAST BROTT

Percy Bysshe Shelley var ungur anarkisti sem sagan minnist sem eins mesta sklds rmantsku stefnunnar. Hann heimstti William Godwin, einn af fyrstu hfundum heimspeki anarkismans, og hljpst loks brott me dttur hans sem snir og sannar a jafnvel skld veit betur hvernig a koma kenningu framkvmd en heimspekingur!

Vori 1871

PARSARKOMMNAN

Eftir a Napleon III hafi tekist a leia fjldann allan af ungum mnnum dauann stri snu vi Prssa voru hrmungartmar Frakklandi. Bili milli rkra og ftkra hafi aukist og um lei ngja og uppreisnarhugur eirra ftkustu. Innblsinn af anarkistum og ssalistum setti almgi Parsarborgar fram krfur um a borgin stri sr sjlf me kommnu valinni af bunum sjlfum. Tugsundir Parsarba voru egar vopnum bnir sem heimavarnarli sem vari borgina fyrir Prssneska hernum. Prssar komu og fru en heimavarnarlii hlt enn fallbyssunum. Rkisstjrn Frakklands sendi herflokka til a afvopna Parsarba. Hermennskuandinn var sem betur fer ekki hrri en svo a egar hershfingi eirra skipai eim a skjta vopnlausan mg drgu eir hann af hestbaki, leiddu fyrir aftkusveit og gengu san til lis vi uppreisnina.

Kommnan skipulagi egar sta kosningar ar sem almenningur valdi fulltra sna r eigin rum. Fulltrarnir voru alltaf afturkallanlegir fru eir a misnota stu sna. Innan kommnunnar voru fulltrar allra rttklinga ess tma eins og anarkista, ssalista og frjlslyndra lrissinna, en rtt fyrir lkar herslur nist upplst samykki (consensus) um vihald allrar flagslegrar jnustu fyrir r tvr milljnir sem bjuggu borginni. Einnig var drifi mis konar umbtum eins og bttum astum vinnandi flks me minna vinnulagi og btum til eirra sem ttu um srt a binda vegna ftktar og strshrmunga. Trarbrg voru ger tlg r sklum og r kirkjur fengu a starfa sem einnig voru opnar sem mistvar fyrir bafundi og gegndu r annig mikilvgu hlutverki. Margskyns flagslegar umbtur voru gerar sem hstttin og rkisstjrn hennar hafi engan tilgang s me, en eitt af v sem geri Parsarkommnuna svo merkilega var einmitt a almennir verkamenn tku yfir verk framkvmdastjra og srfringa sem hfu fli borgina og frst a vel r hendi.

En flki fkk ekki lengi fri til a lifa lfinu eins og a vildi v franska rkisstjrnin sendi her borgina eftir nokkurra vikna sjlfri banna og eftir um mnu af bardgum ar sem barist var um hvert hverfi hafi rki kft hina glabeittu uppreisn fjldamorum og aftkum.

Parsarkommnan er eitt af mrgum dmum um hvernig framtakssamur almenningur getur ri snum rum betur en rkisstjrnir ykjast geta og hn er llu andspyrnuflki innblstur.

Til baka í greinar