Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

SINNASKIPTI RIMBAUD VI BANABEI

LFI ER ANNARSSTAAR Skrifai Rimbaud dagbk sna, mnui ur en hann fr fr bli mur sinnar.

banabei jtai Arthur Rimbaud kristna tr, sem hann ur fyrirleit og setti enn fordmi ess a lifa lfinu til fullnustu. Hann fddist annar rinni af fjrum brnum landsbyggarkonu Frakklandi. Sextn ra hljpst hann brott, lifi heimilislaus gtum Parsar og skrifai lj sem voru bi draumkennd og full af gulasti. Hann kynntist skldinu Verlaine og gisti hj honum anga til a eiginkona Verlaines neyddi hann til a fara. Verlaine hafi ori stfanginn af honum og hlt honum fram uppi rtt fyrir hneyksli sem samkynhneigt samband eirra olli. Rimbaud setti Pars annan endann, sl hattana af prestum gtum, rist me orum og gjrum vinsl skld sem Verlaine kynnti hann fyrir og eyilagi hjnaband hans. eir flu saman til sveita, fluttu san til London og lifu aumri ftkt anga til Rimbaud fkk ge Verlaine, sem sagist ekki geta lifa n hans, og yfirgaf hann. rvntingu sinni skaut Verlaine Rimbaud svo hann srist lnli. Lgreglan komst mli og Verlaine var fangelsaur tv r, ekki fyrir rsina heldur fyrir kynvillu. mean fli Rimbaud til blis mur sinnar, ar sem hann lauk vi ljablk sem tti eftir a breyta ritlist a eilfu. tjn ra lagi Rimbaud fr sr pennann og tilkynnti a hann vri httur skldskap. Hann lri fjgur tunguml vibt (sku, arabsku, rssnesku og hindstan hann kunni egar m.a. frnsku, ensku og latnu) og lagist feralg. Hann gekk yfir Alpana. Gekk til lis vi Hollenska nlenduherinn en strauk san egar herinn var kominn til Indnesu. ar slst hann hp skra fjllistamanna og fr me eim sningarfer um skandinavu, heimstti san Egyptaland og vann sem verkamaur Kpur. Mean essum vintraferum st hrju hann alvarleg veikindi en hann lt a ekki stva sig. Tuttugu og nu ra gamall var hann fyrsti hvti maurinn til a ferast til Ogaden svisins Epu og skrsla hans um feralagi (sem var birt tmariti Geographical Society) vakti mikla athygli hj mrgum menntastofnunum.

Rimbaud flutti til Epu sem vopnasmyglari, var mjg ninn bunum, bj me innlendri konu og vingaist vi konunginn. Hann fkk brf fr ekktu ljatmariti Frakklandi, ar sem hann var srbndur um a leia nju bkmenntahreyfingu sem hafi sprotti tfr skrifum hans, en hann lt ekki svo lti a svara v. Hann snri ekki aftur til Evrpu fyrr en hann fkk xli hgra hn og neyddist til a ferast sjkrabrum sundir klmetra aftur til Frakklands ar sem fturinn var tekinn af. Hann var svo tkeyrur a st hans lfi og sannleika fkk a vkja. Hann jtai syndir snar fyrir presti ur en hann d, rjtu og sex ra a aldri.

Rimbaud vissi betur en a spara sig fyrir grfina. Hann eyddi llu sem hann tti essum heimi. Hann brenndi upp peninga, heilsu, vini, fjlskyldu til a kynda lfsneistann. annig a egar dauinn stti hann, fkk hann ekkert, ekki einu sinni mann me stolti ea skynsemina lagi.

Saga Rimbaud getur veri llu vintraflki fordmi.

desember 1900

DROTTNING DRAGKEISARA STGUR INN SUFI PARADS

Lfi er hr.

r dagbk Isabelle, mnui ur en hn d.

Lei Isabelle Eberhardt liggur yfir suurhluta alsrsku eyimerkurinnar til Touggourt. Hn er dulbin sem ungur arabskur karlmaur og ferast fylgd hundrua manna og kvenna sem ll eru kldd vnduum, margbrotnum klum ba eyimerkurinnar. Lyktin af byssupri liggur loftinu og mur af flautum og trumbum fylgir eim er au ra hgt til fundar vi El Hachemi, ttarhfingja Sufi hiringja, en Isabelle hafi leynilega gengi sfnu hans. egar au nlgast hfingjann er hann, lkt litrkum mannfjldanum, klddur einfldu, grnu silki, me grnan trban og hvtri dulu eins og hfir afkomanda spmannsins El Djilani. Manngrinn hyllir hann og kallar Ya O Djilani!" Eyimrkin kring, sem alla jafna virist lflaus aun, lifnar vi af hpum flks. Virulegir hiringjar hpast saman rykinu, mean breitt er r litrkum flggum me ltum og hestar stappa niur hfunum af reyju. egar lii hefur safnast saman liggur leiin a grarstrri slttu, akinni grafreitum, ar sem reimenn og hestar leyfa opnu svinu a grpa sig og lta vaa eysirei a v er virtist a endimrkum jararinnar skrifai Isabelle seinna. Fantasan st tvo daga og Isabelle er enn ann dag dag eina evrpska konan sem hefur upplifa ennan vibur. Hn var 23 ra gmul.

Isabelle fddist ri 1877 Sviss, dttir rssneskrar aalskonu tleg og armensks anarkista dulargervi prests. Fair hennar l hana upp sem anarkista sveitasetri utan vi Genf. Vi sextn ra aldur var hann binn a kenna henni a tala rssnesku, frnsku, sku og tlsku og a lesa Kraninn arabsku. Ntjn ra flutti hn til Genfar, en ar vann hn sem ritari fyrir rssneskan hryjuverkahp tleg. kvldin dulbj hn sig sem ungan sjliastrk og gat skoa dimmustu skmaskot Genf Viktorutmans, skrandi fr einum skuggalegum bar til hins nsta.

Hn ri a sleppa fr einangrun Evrpu og eltast vi gamlan draum um a skoa gosagnakennd lnd Afrku og tvtug a aldri feraist hn me leynd til norur-Alsr dulbin sem ungur arabskur nmsmaur. ar fann hn fyrir v frelsi sem fylgir snnu sjlfsti og sem grun vi evrpsk gildi essa tma ni hn sr elskhuga af llum gerum. Eftir stutt tmabil sta og ngju, samfara v a fullkomna arabskuna, gekk hn til lis vi stdenta stuttri uppreisn gegn frnsku nlendulgreglunni mijararhafsborginni Bone. Vopnu hnf og skammbyssu ni hn a sra og drepa a minnsta kosti einn lgreglumannanna gtubardgum sem dreifust um alla borg. Til a sleppa vi handtku fr Isabelle felur og skaut upp kollinum mrgum mnuum seinna Pars, sem blaamaur af tyrkneskum uppruna. En hn ri a komast eyimrkina sem henni hafi ekki tekist fyrstu fer, annig a me leynd sneri hn aftur, enn dulbin sem ungur arabskur karlmaur. Hn feraist suur a slttunum vttumiklu, gekk til lis vi ttblk eyimerkurhiringja, var dulspekingur og giftist ungum arabskum strsmanni. Hn lifi af mortilraun af hendi manns sem tilheyri fjandmannahp mla frnsku landstjrnarinnar Alsr. Rtta var yfir launmoringjanum og nafn Isabelle var vel ekkt Alsr vegna rttarhaldanna. Hn ntti sr umtali til a f aftur blaamannsstu, etta sinn hj fransk-alsrsku frttablai. En frgin kom henni einnig koll v hn var undir smsj franskra, svissneskra og rssneskra yfirvalda vegna missa umdeildra agera sem hn hafi teki tt . annig a hn kva a elta franska herinn sem var a gera innrs afskekkt landamrahra Marokk. Isabelle fr a vanrkja verkefni blaamannsins egar hn kynntist Sufi dulspekingi sem bj fldu fjallavirki. Hn hvarf nokkra mnui. Hvaa heimum hn var tnd getur enginn sagt til um. Hn birtist aftur landamrab, rreytt og veik af malaru. Lkami hennar eyilagur vegna ess takamikla lfs sem hn lifi. Hn frst stuttu seinna skyndilegu fli, 27 ra gmul.

visaga Isabelle og r hugsanir sem hn skildi eftir dagbkum snum minnir a hugsi maur ekki eins og tristi egar lagt er feralg getur a leitt mann til heima sem varla hefi veri hgt a mynda sr. Hver sem gti upplifa einungis brot af strufullri leit Isabelle a lfinu myndi vkka sjndeildarhring sinn meira en nokkur tristi fr nokkru sinni upplifa.


Ntjnda ldin

INGEYSKIR BNDUR TTA SIG EIGIN ANARKISMA

Um mija ntjndu ld, ingeyjarsslu, stofnuu bndur me sr hpa til sjlfsmenntunar. Bndur lsu sjlfir og fyrir ara upp r bkum og tmaritum flestum danskri tungu. Fyrir utan klasssk skldverk eftir hfunda eins og Fjodor Dostojevsk, Victor Hugo, Emile Zola og Charles Dickens og hfunda sem hst bar Norurlndunum voru bndur a kynna sr hugmyndir anarkista. Bkurnar, sem seinna uru grunnur fyrir bkasafn ingeyjarsslu, voru m.a. Mutual Aid, Memoirs of a Revolutionist og Fields, Factories and Workshops eftir Peter Kropotkin, The Bible of Anarchy eftir Jaeger, News From Nowhere eftir William Morris, tu bkur eftir Tolstoy og eftir Henry George; Progress and Poverty og Social Problems and Protections or Free Trade.

Hugmyndafri anarkismans, sem kynnt er m.a. bkum Kropotkin og Morris og kemur miki vi sgu lfssn Tolstoys, var bndum hvatning til stofnunar eigin samvinnuhpa um verslun og vrudreifingu. annig uru fyrstu kaupflgin til og einnig Samvinnuhreyfingin. Sustu ratugi ntjndu aldar x hreyfingin hratt og umsvif hennar um lei. Snemma tuttugustu ldinni var hreyfingin a breytast skrifrisbkn sem seinna hrundi um sjlft sig, ar sem aldrei var horft leiirnar egar markmiin voru kvein.

Til baka í greinar