Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

9. aprķl, 1950

ATBURŠURINN Ķ NOTRE-DAME 

  Mešan į Pįskamessu stóš voriš 1950, lęddust fjórir ungir menn ķ gegnum bakdyr Notre-Dame dómkirkjunnar ķ Parķs. Žeir sviptu dómķnikanskan munk klęšum og einn af hópnum, Michael Mourre sem fram žessu hafši sjįlfur veriš munksefni dóminikana, fór ķ kufl og steig ķ pontu. Ķ salnum voru tugžśsundir einstaklinga hvašanęva śr heiminum. Hann fór meš eftirfarandi predikun fyrir fólkiš

„Ķ dag, į pįskum žessa heilaga įrs  undir merki Notre-Dame ķ Parķs

saka ég

hina alžjóšlegu kažólsku kirkju um leiša lķfskraft okkar ķ daušagöngu tómu himnarķki

Ég saka

kažólsku kirkjuna um svindl

Ég saka

Kažólsku kirkjuna um sżkja heiminn meš sišabošum dauša og ösku

fyrir vera graftarkżli į rotnu lķki Vesturheims

Sannlega segi ég yšur: guš er daušur

Viš ęlum į örvęntingu ykkar fjörlausu bęna žvķ žęr umlykja evrópska bardagavelli.

Gangiš inn ķ eyšimörk žess lifandi heims žar sem guš er daušur og ręktiš žessa jörš į meš berum höndum

meš ykkar eigin STOLTU höndum

meš žeim höndum sem einskis bišja

Ķ dag, Pįskadag žessa heilaga įrs, hér undir merki Notre-Dame ķ Parķs

lżsum viš yfir dauša hins kristilega gušs, svo mašurinn geti loks fariš lifa 

  Įhorfendur hlustušu fyrst ķ skylduręknu ręnuleysi, en geršu sér sķšan grein fyrir žvķ hvaš žau voru hlusta į og komust ķ afar mikiš uppnįm. Svissnesku veršir dómkirkjunnar drógu upp sverš og hlupu pontunni til drepa hina óbošnu gesti og einn žeirra skįru žeir illa ķ andlitiš. Śtatašur ķ blóši félaga sķns blessaši Michael glašhlakkalega brjįlašan mśginn įšur en hann og vinir hans sluppu śtśr dómkirkjunni og inn ķ sagnaarf andspyrnunnar eilķfu.

 

Sjötti įratugurinn

ROKK OG RÓL

  Žaš vita ekki margir af žvķ ķ dag, en žegar lagiš „Rock Around the Clock“ meš Bill Haley and the Comets var gefiš śt į sķnum tķma, olli žaš uppžoti. Ungir karlar og konur, sem heyršu žaš ķ fyrsta sinn ķ kvikmyndinni The Blackboard Jungle, voru bśin skera bķósętin, kasta gosflöskum bķótjaldinu og rjśka śtį götur til brjóta rśšur og velta bķlum, įšur en fyrsta višlagi lauk

  Unglingar hópušu sig saman og héngu ķ śthverfunum mįnuš eftir mįnuš, stjörf af tilfinningahita sem ekki hafši gert vart viš sig kynslóšum saman og žau vissu eitthvaš žurfti gera – en enginn vissi hvaš – annars mundi allt springa ķ tętlur. Rétt einsog Jerry Rubin kom ķ hinum vinsęla hryšjuverkaleišarvķsi „Do It!“ žį voru ungar konur, sem aldrei höfšu kynnst kynferšislegri fullnęgingu, upplifa žį sérstöku tilfinningu ķ hrönnum žegar hlaupatķkur stórfyrirtękja į borš viš Elvis Presley héldu tónleika – svo virtist sem stórfyrirtękin hefšu loksins komiš meš afurš sem gęti grafiš undan žeirra eigin valdi.

  En įhangendur rokksins žróušu aldrei neina greiningu į hvaš žaš var sem tónlistin fékk žį til vilja og žar af leišandi voru žeir, sem hópur, ekki fęr um ganga lengra frumhvötunum. Žegar fyrstu rokksveitirnar sżndu fram į óskrifašar reglur tónlistarinnar voru einungis ķmyndun, fengu rokkunnendur žaš į tilfinninguna öll önnur lög og reglur vęru einnig sjónhverfingar, žannig allt var mögulegt. En žar sem žeir gengu ekki žegar til verks śtfrį žessari tilfinningu og afnįmu žann ašskilnaš sem blessar stéttaskiptingu og markašshyggju ķ vesturheimi, voru žeir ašlagašir kerfinu, sem framleišendur og neytendur nżs markašar fyrir ungt fólk ķ uppreisn. Žar sem žeir tóku aldrei į muninum sem geršur er į listamanni og samfélagi eša atvinnumarkašinum og aušlindunum, sem hann byggist į, var žeim tvķstraš og uppreisn žeirra brotin į bak aftur. Meš leyfi śtgįfufyrirtękja, sem höfšu alla framleišslu og dreifingu tónlistar ķ hendi sér, beindu sumir žessara tónlistarmanna uppreisn sinni inn į framleišslu tónlistar sem fljótlega hętti ögra nokkrum hlut. Žau sem ekki fengu samning voru tilneydd til vera įfram neytendur og fara śt į vinnumarkašinn (ekki lengur bara til lifa af heldur lķka til kaupa plöturnar sem gįfu žeim falska tilfinningu um vera hluti af einhverju sem breytti heiminum).

  Rokktónlistarmenn eru enn žann dag ķ dag leitast viš halda ķ heišri žeim helgiathöfnum sem efla frelsistilfinninguna og ķ stöku lįgmenningarhópum gengur žaš tķmabundiš upp. Žaš er hinsvegar nęsta vķst svo lengi sem rokk og ról er einungis yfirvarp og afžreying mun žaš ganga undir žvķ eymdarkerfi sem lifaš er viš, ķ staš žess vera hluti af žvķ sem snżr heiminum į réttan kjöl.  

 

24. įgśst, 1967

SIGURINN YFIR KAUPHÖLL NEW YORK 

  Tveir skólafélagar frį Eldridge Cleaver gengu inn ķ kauphöll New York meš vasana fulla af eins dollars sešlum. Dyravöršurinn vildi neita žeim um inngöngu og kallaši žį „hippa“ en žeir mótmęltu haršlega og sögšust ekki vera „hippar heldur gyšingar“ og dyravöršurinn žorši ekki annaš en hleypa žeim inn.

  Žeir gengu innį svalirnar sem veitti śtsżni yfir sjįlfa kauphöllina og byrjušu fleygja sešlunum yfir handrišiš til veršbréfasalanna fyrir nešan žį. Veršbréfasalarnir snarhęttu hverju žvķ sem žeir voru gera og hlupu eftir sešlunum meš hrindingum og pśstrum, žangaš til lögreglan kom og dró „hippana“ ķ burtu. Žessi truflun į vinnudeginum olli fjįrhagslegu hruni ķ kauphöllinni; veršbréfasalar og hluthafar töpušu žśsundum dollara. Sjónvarpsmyndavélar nįšu myndum af atburšinum og sama kvöld fengu bandarķskar fjölskyldur sjį fréttamyndir af veršbréfasölum reknum įfram af sjśklegri gręšgi. Nokkrum vikum sķšar var bśiš koma upp skotheldu gleri og stįlgrind į milli innanhśsssvalanna og kauphallarsvęšisins og bśiš skipa dyravöršunum hleypa engum gyšingum inn ķ bygginguna.

 

 

Til baka í greinar