Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

Earth Abides

George R. Stewart

1949

 

Isherwood Williams er einfari sem sękir ķ einveru ķ nįttśrunni. Ķ eitt skiptiš sem hann kemur ofan af fjöllum eftir nokkra dvöl, hefur vķrusplįga žurrkaš śt mannkyniš. Nęr allar manneskjur eru daušar. Borgirnar tómar fyrir utan hunda og ketti.  Hann gengur fram į lķk hér og žar en margir höfšu nįš aš flżja pestina tķmabundiš svo massadaušinn er annarsstašar.

 

Ish leggur upp ķ feršalag  um bandarķkin til aš įtta sig į umfangi hrunsins. Hann finnur eftirlifendur hér og žar en margir af žeim fįu sem (af einhverjum įstęšum) eru enn lifandi eru ruglašir af įfallinu, hafa gefist upp, eša eru aš öšru leyti ekki einstaklingar sem hann treystir sér til aš binda trśss sitt viš.

 

Aš endingu rambar hann į konu sem hann tengir viš og žau taka žį ešlislęgu įkvöršun aš lifa af saman ķ mannlausri San Francisco borg. Sagan segir frį vistfręšilegum uppįkomum eins og rottuplįgu og hundaplįgu og żmsum öšrum fylgikvillum žess aš reyna aš bęši  lifa af og njóta lķfsins žegar ekkert samfélag eša félagsleg kerfi eru eftir ķ kring. Žau hafa samband viš nokkra ašra einstaklinga sem žau vita af ķ grennd og geta treyst til aš bśa meš öšrum. Žannig mynda žau nżjan ęttbįlk sem vex upp ķ um 30 einstaklinga.

 

Žau byrja nżtt tķmatal žar sem hamfaraįrķš er įriš 0. Žau borša vel af nišursošnum matarbirgšum borgarinnar auk žess aš veiša bęši fisk og villikżr sem žróast uppśr fyrrum bśsmala. Innan nżja ęttbįlksins er Isherwood nęrri žvķ sį eini sem veltir fyrir sér heimspekilegum hlišum žessarar nżju tilveru og leggur įherslu į aš žau verši aš višhalda sišmenningunni. Afętulķfssstķll hópsins er ekki sjįlfbęr og žau leitast ekki viš aš bęta śr žvķ heldur lįta flestir hverjum degi nęgja sķna žjįningu. Hann leitast viš aš kenna stękkandi barnahópnum almennan barnaskólalęrdóm en börnin draga dįm af foreldrum sķnum og geispa yfir žessari speki.

 

Hér kemur aš athyglisveršasta žętti sögunnar žvķ börnin lęra af foreldrum sķnum įn žess aš verša fyrir nokkrum žynningarįhrifum frį stęrri félagslegum hringjum, žvķ žeir eru ekki til stašar lengur og gagnvart börnunum er samfélagiš sem var, ekkert annaš en gošsögn. Ish sér hvernig žau taka hjįtrśarferli sem ķ dag er įlitiš skemmtilegar kenjar, eins og aš banka-ķ-tré, sem sannleika og sér fyrir sér aš į nokkrum kynslóšum geti samfélag framtķšarinnar oršiš aš ofstękissöfnušum žvķ gagnvart žeim er enginn annar sannleikur en žeirra eigin. Žaš er einungis tilviljun aš žeirra ęttbįlkur er ekki leiddur af trśarlegum haršstjóra. Gagnvart börnunum er Ish „hinn spaki“ og hamar sem hefur fylgt honum lengi, veršur helgur hlutur ķ huga barnanna svo žau žora ekki aš snerta hann.

 

Annar slįandi žįttur ķ žróun žessa litla samfélags er hvernig žaš ver sig. Eftir įratugi einangrunar birtist nįungi sem „žau fulloršnu“ innan ęttbįlksins fį žegar illan bifur į. Hann sżnir ęttbįlknum enga viršingu og žau óttast sundrungu og dęma hann til dauša og drepa hann. Ish sér žetta sem endursköpun réttarrķkisins og er mišur sķn lengi į eftir.

 

Žegar frį lķšur veršur sķfellt minna heillegt eftir af tęknilegum leifum sišmenningarinnar sem ęttbįlkurinn getur nżtt sér. Bķlar eru ónżtir, pśšur ķ byssurnar eyšileggst. Vatnsveitukerfin ryšguš. Börnin nenna ekki aš lęra aš lesa og Ish įttar sig į žvķ aš žaš vęri daušadómur komandi kynslóša aš gera žau hįš žeirri sišmenningu sem nś er lišin. Hann gefst upp fyrir žvķ og tekur upp ašra taktķk. Sem leik kennir hann börnunum aš bśa til boga og örvar. Hafandi komiš žeirra kunnįttu ķ hendur komandi kynslóša veit hann aš žau muni bjarga sér.

 

Žetta er afar heillandi skįldsaga. Auk žess aš glķma viš stórar spurningar um ešli og framtķš samfélags manna er hśn fallega skrifuš og spennandi žvķ lesandinn vill vita hvernig fer fyrir svo  litlu samfélagi viš svo erfišar ašstęšur.  Hśn er lķka įtakanleg žvķ gegnum söguna er Ish aš įtta sig smįm saman į endanleik žeirrar stašreyndar aš mannkyn, eins og hann ólst upp viš žaš, er lišiš undir lok. Mešan lķfsförunautar hans ķ ęttbįlknum gengu ķ gegnum įfalliš į nokkrum vikum eša mįnušum og héldu svo įfram aš lifa, viršist hann ekki komast yfir žessa stašreynd fyrr en hann er oršinn fjörgamall og fylgist meš afkomendum sķnum ķ lķfsstķl veišimanna og safnara. Žannig er öll sagan sorgarferli hans yfir missinum. 

 

Eins og Derrick Jensen og fleiri hafa oršiš til aš benda į žį er sišmenning okkar alls ekki sjįlfbęrt fyrirbęri og mun žvķ lķša undir lok į einhverjum tķmapunkti. George Stewart kżs aš lįta massadauša alls mannkyns vera frekar snyrtilegt ferli og hvergi er minnst į nįlykt, en lķklega var žaš aušveldara įriš 1949 žar sem mannkyni hefur fjölgaš mjög mikiš sķšan žį.

Earth Abides er almennt góš skįldsaga en sérstaklega heillandi fyrir bókaorma sem hafa velt fyrir sér hruni sišmenningarinnar.

 

Sh feb 09

 

 

Til baka í umfjallanir