Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

We

Yevgeny Zamyatin

1924

 

„Nefndu hina endanlegu tölu.“

„Hvaš? Ég ... ég skil ekki. Hvaša endanlegu tölu?“

„Žś veist  - žį sķšustu, žį hęstu, žį endanlega stęrstu.“

„I-330, žetta er vitleysa. Hvernig getur veriš einhver lokatala žegar fjöldi talnanna er endalaus?

„Hvernig getur žį veriš endanleg bylting? Žaš er engin lokabylting. Tala byltinganna er endalaus“ (168).

 

 

„We“ er dystópķa sem var innblįsturinn fyrir žekktari seinni tķma dystópķuskįldsögur; „1984“ eftir George Orwell og „Brave New World“ eftir Huxley. Hśn er aš hluta til prósaljóš til dżrkunar į alręšisrķki OneState žar sem hinn almįttugi Benefactor er allsrįšandi. Hśn kom ekki śt į rśssnesku fyrr en sextķu įrum eftir aš hśn kom śt į ensku.

 

Sögumašurinn, D-503, lżsir fegurš alręšisrķkisins žar sem hamingja hefur veriš innleidd meš hinu algera ófrelsi žvķ „..frį upphafi vega hefur ešli ófrelsisins veriš hluti af manninum..“ Manneskjur eru ekki einstaklingar heldur nśmer og žaš er ekkert „ég“ eša „mitt“ heldur „viš“ og „okkar.“ Andlit nśmeranna eru „..ómyrkvuš af brjįlęši hugsana.“ Tķmi žeirra er fullkomleg skipulagšur. Hvenęr į aš vinna, hvenęr ganga og hvenęr stunda kynlķf. Kynlķfsfélagi er val en hverri kynlķfsathöfn er śthlutaš leyfisbréf. Hugmyndafręši alręšisrķkisins į uppruna sinn ķ kristilegri hugmyndafręši žar sem hinn almįttugi stjórnandi hefur tekiš viš af hinum almįttuga guši. 

 

Borgin er lokuš frį óžekktum umheimi meš vegg en innan hennar eru allir veggir śr gegnsęju gleri. Einungis er hęgt aš draga fyrir hafi nśmerin leyfisbréf fyrir kynlķfsathöfn.  Hafi eitthvert nśmeranna truflaš gang hinnar miklu vélar er haldin Réttlętissżning eša „Justice Gala“ žvķ réttlęti hugmyndafręšinnar er óumdeilanlegt. Žaš er į hreinu aš žegar frelsi mannsins er ekkert fremur hann engan glęp. Frelsi og glępahneigš fer saman ķ huga sögumanns og hann skilur ekki hvernig getur stašiš į fréttum af mögulegri nešanjaršarhreyfingu sem hefur aš markmiši „frelsun frį alltumvefjandi hönd rķkisins.“

 

Žaš fer aš slį saman holdtekju hugmyndafręšinnar ķ huga hans žegar hann kynnist konu sem brżtur reglurnar. Hśn tęlir hann til holdlegra athafna įn opinbers leyfis. Hśn notar įfengi og tóbak (aš eyšileggja lķkama sem rķkiš į, į žennan hįtt er skelfilegur glępur). D-503 er samt of heillašur af konunni til aš sinna tilkynningaskyldu sinni og hann flękist meira og meira inn ķ hennar vefi žar til hann er sjįlfur oršinn hluti af neti uppreisnarfólks sem sżnir honum gręnan heim handan viš vegginn.

 

Stķll Zamyatin er ljóšręnn og žessar upplżsingar um alręšissamfélagiš sem ég tķni til  hér aš ofan eru teknar héšan og žašan ķ frįsögninni. Frįsögnin einkennist af ringulreišinni ķ huga hins hlżšna D-503 žegar heilažvottur hans lendir ķ samstuši viš žaš tilfinningalķf sem į ekki lengur aš vera til stašar. Hann fer aš dreyma į nóttunni og ķmyndunarafliš tekur völdin af hugsuninni žannig aš hann veit oft ekki lengur hvaš er órar og hvaš raunveruleiki. Hann vill vera hluti af uppreisninni til aš geta veriš meš konunni I-330, en hann vill aš hin alltumvefjandi gęši rķkisins varšveiti allt sem honum hefur veriš kennt aš sé gott.

 

Bylting er viš žaš aš skella į og rķkiš er aš smala öllum nśmerunum saman til aš gangast undir ašgerš žar sem heilastöšin fyrir ķmyndunarafl er tekin śr sambandi. D-503 vill gera sitt besta en veit ekki lengur hvaš er fyrir bestu. Frelsi eša alręši? Sagan įkvešur žaš ekki en viš vitum aš uppreisnir og byltingar eru ešlilegur hluti af samfélögum manna.

 

Ķslendingar eru eins og D-503, aldir upp viš žį hugmyndafręši aš žaš sé gott og rétt aš einhverjir fįir rįši en allir hinir hlżši. Aš lesa skįldsögur um uppreisnir og tengja viš eigin tilveru er góš byrjun į uppbroti žeirrar hugmyndafręši.

 

sh

 

Til baka í umfjallanir