Hvað er Anarkismi? Útgáfa Bókasafn Dreifing Hafa Samband
Fréttir / Uppfærslur Greinar Bækur um Anarkisma TenglarMyndir

 

 

Infinitely Demanding - Ethics of Commitment, Politics of Resistance

Simon Critchley

Verso books 2008

 

Heimspekin sr upphaf vonbrigum

upphafi essarar bkar sinnar lsir breski heimspekingurinn Simon Critchley hvernig vonbrigi ntmamannsins, komin til af stafastri boun hins frjlslynda hmanisma framfrum og hinu fullkomna samflagi, leia til spurninga um tilgang og rttlti. Grunnur vonbriga ntmamannsins er rhyggja sem simenning vor er andsetin af - rhyggja sem snst um a yfirstga au mrk sem mennskan setur manneskjum.

Critchley setur tvo tti vonbriganna upp litla mynd; vonbrigi tfr trarbrgum og vonbrigi tfr stjrnmlum. Vonbrigi tfr trarbrgum vekja efasemdir um merkingu. Efasemdir sem geta leitt til tmhyggju. Critchley greinir milli passvrar tmhyggju (a horfa vandaml heimsins og kvea a fara jga) og virkrar tmhyggju (a vilja eyileggja heiminn til a leysa vandaml hans). Plitsk vonbrigi vekja spurningar um rttlti og kall um siferi sem getur ekki byggt ru en siferilegum reynsluheimi og siferilegri huglgni.

Markmi Critchley er a almennt geti flk hugsa sig og unni sig t r freistingu merkingarleysisins og teki eim hara veruleika heimsins sem snir rttlti mrgum myndum, vaxandi innhverfu vel alinna evrpuja, og eirri stareynd a vegna lyga, svika og spillingar er stand hins frjlslynda lris strkostlegur vonbrigavaldur. Lri plitskra framapotara er alls ekki hvetjandi ea gefandi fyrir innri vitund hins almenna borgara en um lei er a bindandi fyrir daglegt lf hans. etta dngunarleysi tengist skorti siferi og v er essi bk leit a svrum vi spurningum um grundvallarsiferi, skorti v og nlgun a.

Critchley tekur samt fram a: g er ekki a setja fram umdeilanlegu krfu a hlutverk heimspekinga s a framleia siferileg sjlf. au eru egar til sem lifandi afsprengi menntunar og flagsmtunar. Hann leitast vi a bja upp siferilegt mdel sem gti bi skilgreint og dpka virkni essara siferilegu sjlfa.

v ferli fr hann lnu rj hugtk fr remur hugsuum. Til Alan Badiou skir hann trygg ea stafestu sem siferilega upplifun, til danska gufringsins Knud Ejler Lgstrup hugmyndina um siferilega krfu sem aldrei er mgulegt a fylgja eftir fullkomlega, og til Emmanuel Levinas frekari herslu a siferilega krafan s umfangsmeiri en getan til a fylgja henni eftir.

essi heimspekilegasti hluti bkarinnar var skemmtilega unglesinn fyrir undirritaan, en grundvallaratrium er Critchley a ra samvisku og san hver tengslin su milli samvisku og plitskrar virkni. ar frum vi a koma inn hvernig anarksk nlgun heillar Critchley v ef siferi n stjrnmla er innantm, eru stjrnml n siferis blind ... Siferi er anarksk plitsk umra (v siferi kemur innan r hverri manneskju) ... hi stuga reiti neanfr gagnvart llum tilraunum til a koma skipulagi ofanfr ... g held v fram a ekki s hgt a takmarka stjrnml vi umsvif rkisstjrnar sem framfylgir reglu, ryggi og gtir friar og um lei leitast vi a mynda stt ( samflagi). vert mti eru stjrnml mynd af samkomulagi, au eru rktun anarkskrar mergar sem efast um vald og lgmti rkisins (hugtaki merg er nota hr svipuum skilningi og merking hugtaksins multitude kenningum Michael Hardt og Antonio Negri). a er tfr virkri esshttar mergar sem vi getum byrja a fra einhverja viringu inn hi lrislega ferli sem n hefur veri algerlega eyilagt.

Nlgun Critchley etta ferli er sannfrandi. g ks a nota ori sannfrandi um mlflutning hans vegna ess hve neikvan (navan) stimpil ori bjartsni hefur fengi innan simenningar tmhyggjunnar en annars fylltist g bjartsni vi a lesa essa bk. Til dmis bendir hann , aftanmlsgrein, a hrif plitskra vonbriga hafi ekki einungis veri neikv heldur einnig jkv ar sem vonbrigin efla hin raunverulegu stjrnml eigin skipulags meal almennings. Einnig er umfjllun hans um innbyggt siferi bygg v sem sjlfi telur gott. etta er mjg anarksk nlgun siferi manneskja mean yfirvaldssinnar nenna endalaust a taka undir me Hobbes gamla og telja yfirvaldslausar manneskjur sjlfkrafa silausar.

Grunnur siferis tfr Kant er; g er rkviss vera og a auki eru a allar manneskjur ... annig a au norm sem leia lf flks verur a velja tfr rkum. Samkvmt Fichte binst siferislgmli innra lfi einstaklinganna en er um lei vitrnt. Critchley tengir kenningar Fichte vi umfjllun Marx um a gagnleg rkvsi veri a finnast ar sem hn komi a gagni, ar sem flk lifir sameiningu v heimspekingar hafa aeins tlka heiminn msan mta, mli er hinsvegar a breyta honum. (35)

Infinitely Demanding er mikilvg bk og lestur hennar var mjg gefandi lrdmur um mguleika manneskja sem mynda samflg innan spilltra og rotinna kerfa. Fyrir hugaflk sem litla reynslu hefur af v a lesa heimspeki, arf a grpa orabkina af og til en a er lrdmur v.

SH

Til baka í umfjallanir